وقتی بتن ریخته میشود، حجم زیادی از هوای محبوس (حدود ۵ تا ۲۰ درصد) لای سنگدانهها گیر میافتد. اگر این هوا خارج نشود، بتن بعد از خشک شدن شبیه به اسفنج یا لانه زنبور (کرمو) میشود که مقاومت سازه را به شدت پایین میآورد.
یکی از روشهای مؤثر برای بهبود بتن در سرما، استفاده از افزودنی های بتن است.
عملکرد و نقش اصلی ویبراتور شامل موارد زیر است:
- کاهش اصطکاک سنگدانهها: لرزش شدید، اصطکاک بین ذرات شن و ماسه را به موقت صفر میکند و به بتن خاصیت روانشدگی (شبهمایع) میدهد.
- اخراج حبابهای هوا: با روان شدن بتن، حبابهای هوای محبوس به سمت سطح حرکت کرده و خارج میشوند.
- تراکم و جاگیری کامل: بتن به طور کامل دور میلگردها، صفحات پلیت و کنجهای قالب (که دسترسی به آنها سخت است) جریان پیدا میکند و هیچ حفره خالی باقی نمیگذارد.
- در وبلاگ کوآلا فایبر همیشه سعی داریم اطلاعات کاربردی و علمی درباره اجرای بتن ارائه کنیم. یکی از بزرگترین چالشها در پروژههای ساختمانی، بتن در سرما است. وقتی دما پایین است، واکنش سیمان کند میشود و آب موجود در بتن دیر جذب میشود. اگر این موضوع کنترل نشود، مقاومت نهایی کاهش پیدا میکند و بتن ترک میخورد. بنابراین، آشنایی با روشهای صحیح عملآوری بتن در زمستان برای حفظ کیفیت و دوام پروژه ضروری است. بتن در سرما به مراقبت ویژه نیاز دارد، به خصوص در پروژههایی که فشار ترافیکی یا بارگذاری زیاد دارند، مانند کف سازی پارکینگ یا کف سازی محوطه .
۲. چگونه بتن را با ویبره کنترل کنیم؟ (اصول طلایی اپراتوری)
کنترل ویبره یک هنر مهندسی است؛ ویبره زدنِ کم بتن را پوک میکند و ویبره زدنِ بیش از حد، باعث جدایی دانهها (Segregation) میشود (یعنی شیره بتن بالا میآید و سنگدانههای سنگین به ته میروند که این خود یک فاجعه سازهای است).
برای کنترل درست، این اصول را مو به مو اجرا کنید:
این روشها مخصوصاً در پروژههایی که پوشش شاتکریت اجرا میشود یا بتن در فضای باز ریخته میشود، اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
الف) نحوه ورود و خروج (عمودی و سریع، خروج آهسته)
- خرطومی ویبراتور باید کاملاً عمودی و با وزن خودش به سرعت وارد بتن شود.
- بیرون کشیدن آن باید بسیار آرام و تدریجی (با سرعت حدود ۳ تا ۵ سانتیمتر در ثانیه) انجام شود تا فضای خالیِ جای خرطومی، فرصت داشته باشد با بتن تازه پر شود و کرمچاله ایجاد نشود.
ب) فواصل و شعاع اثر
- هر ویبراتور یک «شعاع اثر» دارد (معمولاً ۴ برابر قطر لوله آن). شما باید سطح بتن را مثل یک شبکه شطرنجی فرض کنید.
- فواصل نقاط ورود ویبره باید طوری باشد که دایرههای اثر آنها کمی همپوشانی داشته باشند (معمولاً هر ۴0 تا ۶0 سانتیمتر یکبار).
- هرگز بتن را با ویبراتور هل ندهید! از ویبره برای پخش کردن پشتههای بتن استفاده نکنید؛ ابتدا بتن را پهن کنید و بعد فقط برای تراکم، ویبره بزنید.
ج) زمانبندی دقیق (چه زمانی دست بکشیم؟)
مدت زمان ماندن ویبره در بتن معمولاً بین ۵ تا ۱۵ ثانیه است. نشانههای کنترل درست و زمان مناسب برای خروج اینها هستند:
- سطح بتن دور خرطومی کاملاً صاف و براق شود و یک لایه نازک شیره بتن روی آن ظاهر شود.
- دیگر هیچ حباب هوای بزرگی از بتن خارج نشود.
- صدای دستگاه تغییر کند و یکنواخت (بم) شود.
د) عمق نفوذ و درزهای سرد
- بتن معمولاً در لایههای ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر ریخته میشود.
- هنگام ویبره زدنِ لایه جدید، خرطومی باید حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر به داخل لایه قبلی (زیرین) نفوذ کند. این کار باعث جوش خوردن دو لایه به یکدیگر و از بین رفتن خطر «درز سرد» میشود.
ه) خط قرمزها: تماس با میلگرد و قالب
- تماس ممنوع: خرطومی نباید به قالبها یا شبکه آرماتور (میلگردها) بچسبد. لرزش مستقیم ریلها یا میلگردها، پیوندِ بتنِ نیمهخشکِ لایههای پایینتر با آرماتور را از بین میبرد و بتن را در آن نواحی خرد میکند.
